Uitgangspunten van de inspectiemethodiek

Op basis van de beschreven werkvelden van de Brzo-inspectie zijn de volgende uitgangspunten onderscheiden. De inspectiemethode:

Samenwerking ondersteunen en faciliteren

Het Brzo 1999 vindt zijn oorsprong in vier verschillende wetten. Bij een inspectie richten inspecteurs van verschillende diensten zich op één object van toezicht. Zij doen dit vanuit verschillende achtergronden en (deels) met verschillende doelen en prioriteiten. De inspectiemethode heeft een geïntegreerde overheidsbenadering tot doel.

Logische en structurele inspectiebenadering

Het overheidstoezicht dient logisch te zijn opgebouwd, een concretisering van beleidsvoornemens in te houden en bij te dragen aan een structurele verbetering van de veiligheidssituatie. Beleidsvoornemens worden bestuurlijk vastgelegd in een bestuurlijk inspectieprogramma (BIP) op basis waarvan per bedrijf een meerjareninspectieplan (MIP) wordt geformuleerd. Het MIP wordt vervolgens systematisch en planmatig vertaald naar de bedrijfsinspecties. De resultaten van een inspectie worden weer teruggekoppeld naar het MIP. Zo is in een regelmatige update van doelstellingen en gevolgde aanpak voorzien.

Eén landelijke werkwijze

De voorbereiding, uitvoering en afhandeling van een inspectie worden in één proces beschreven, samen met de methodes en werkwijzen die gehanteerd worden voor de toetsing en beoordeling van een inspectieonderwerp. Hierdoor wordt de uitvoering van een inspectie doelmatiger, is de onderlinge interactie tussen de verschillende overheidsdiensten duidelijker en wordt zowel voor het bedrijf als de overheid een transparante situatie bewerkstelligd. De werkwijze legt een relatie tussen onvoldoende of onjuiste maatregelen en mogelijk falen van het veiligheidsbeheer en/of -beleid.

Gelijke waardering van gelijksoortige situaties

De nieuwe inspectiemethode (NIM) leidt tot een meer uniforme beoordeling van situaties. Hoewel harde normen ontbreken, kunnen gelijksoortige situaties toch zoveel mogelijk gelijk worden gewaardeerd. Bijvoorbeeld door het gebruik van gelijke definities, het hanteren van gezamenlijke uitgangspunten en het toepassen van gelijke processen.

Belonen voor goede veiligheidsprestaties

Met het Toezichtmodel (TM) worden bedrijven ‘gescoord’ op hun veiligheidsprestaties (zie ook deel B, paragraaf 2.4 en bijlage T11). Bedrijven die hun VBS en bijbehorende maatregelen goed op orde hebben zullen daar bij het uitvoeren van de Brzo-inspecties de vruchten van plukken. Dergelijke bedrijven worden namelijk op basis van het TM beloond met minder inspectiedagen.

Vervolgprocessen faciliteren

Een inspectie heeft tot doel te achterhalen of een bedrijf passende maatregelen heeft genomen om zware ongevallen te voorkomen dan wel de gevolgen ervan te beperken, en het bedrijf aan te spreken op onvolkomenheden in het Preventiebeleid Zware Ongevallen (PBZO)-document danwel het VBS. Afhankelijk van de zwaarte van een bevinding wordt het aan het bedrijf zelf overgelaten verbeteractiviteiten te ontplooien. Als dat echter niet mogelijk is, omdat er bijvoorbeeld sprake is van een ernstige situatie, dan kunnen de overheidsdiensten een handhavingstraject opstarten om naleving van de wet af te dwingen. Voor een inspectie wordt informatie verzameld ten behoeve van activiteiten die door de overheden dienen te worden verricht. Het gaat dan om activiteiten en processen die aan de bedrijfsactiviteiten gelieerd zijn. Denk bijvoorbeeld aan de aanpassing van de milieuvergunning, het opstellen van een rampbestrijdingsplan, de aanwijzing van een bedrijfsbrandweer en ruimtelijke ordening. Deze zaken worden door de individuele overheden uitgevoerd.

Stimulans voor bedrijven

Ten slotte stimuleert de NIM de eigen verantwoordelijkheid van bedrijven met betrekking tot veiligheid. Doordat het vooraf duidelijk is hoe er geïnspecteerd wordt, weet een bedrijf waar het aan toe is. Hier kan een stimulans vanuit gaan. Verder toont een inspectie aan of de bedrijfsprocessen op orde zijn. Een goede bedrijfsvoering kan beloond worden met een aangepaste inspectiefrequentie, inspectieduur of inspectie-inhoud.